1 November 2019

Oliver Jeffers: Βρισκόμαστε εδώ

Ο Όλιβερ Τζέφερς, Βορειοϊρλανδός συγγραφέας και εικονογράφος, γεννήθηκε στην Αυστραλία το 1977 και ζει στο Μπρούκλιν των Ηνωμένων Πολιτειών όπου και εργάζεται. Έχει γράψει και εικονογραφήσει πολλά βιβλία για παιδιά, ενώ ως εικονογράφος έχει συνεργαστεί και με πολλούς άλλους συγγραφείς. Έχει λάβει σημαντικές διακρίσεις και βραβεία για τη δουλειά του, σχεδόν από το ξεκίνημα της καριέρας του, ενώ πολλές φορές έχει περάσει σε ανάλογες βραχείες λίστες. Εκτός από την εικονογράφηση, ασχολείται και με άλλα είδη γραφικών τεχνών, όπως ζωγραφική, κολάζ,  γλυπτική, κινούμενα σχέδια, τρισδιάστατα φιλμάκια, εικαστικές εγκαταστάσεις καθώς και με τη δημιουργία οπτικού υλικού για βίντεο κλιπς και τον σχεδιασμό εξωφύλλων για μουσικά άλμπουμς. Η θεματολογία της ζωγραφικής του ειδικότερα έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς ανάμεσα στα έργα του θα βρούμε από φωτορεαλιστικές εικόνες και πορτρέτα μέχρι κλασικότροπους πίνακες με ανατροπές στις λεπτομέρειες που εκπλήσσουν, και πίνακες με εικόνες καταστροφής, ιδωμένες ωστόσο με μια αναπάντεχη οπτική που κεντρίζει το ενδιαφέρον με την πρώτη ματιά.

Tη δημιουργία του βιβλίου «Βρισκόμαστε εδώ: Σημειώσεις για τη ζωή στον πλανήτη Γη» την εμπνεύστηκε όταν γεννήθηκε ο γιος του, και θέλησε να του δώσει τις βάσεις για να κατανοήσει την αξία της ζωής πάνω στη Γη. Ένιωσε την ανάγκη να του αφηγηθεί, με πολύ απλά λόγια, τα πάντα σχετικά με ό,τι υπάρχει πάνω και γύρω από τον πλανήτη μας. Ξεκίνησε λοιπόν μαθαίνοντάς του το πιο βασικό απ’ όλα: ότι η Γη είναι ένας πλανήτης, ανάμεσα σε τόσους άλλους, και αποτελεί μέρος του ευρύτερου ηλιακού μας συστήματος. Στη συνέχεια προχώρησε στη γεωγραφία, τη στεριά, τη θάλασσα, τον ουρανό. Σειρά μετά είχε ο άνθρωπος, τα χαρακτηριστικά του, οι ανάγκες του, οι συνήθειές του, με ιδιαίτερη έμφαση στις πολλές και διαφορετικές εκδοχές του είδους μας – φύλα, φυλές, χρώματα, γλώσσες, εθνικότητες, παραδόσεις, επαγγέλματα, ιδιότητες. Στη συνέχεια πέρασε στο ζωικό βασίλειο, με ακόμα μεγαλύτερη ποικιλία εκπροσώπων.

Όλα αυτά τα στοιχεία, ζωντανά και σημαντικά το καθένα με τον δικό του τρόπο, αποτελούν μέρη του συνόλου της Γης, όπου οι μέρες και οι νύχτες διαδέχονται η μία την άλλη, άλλοτε με αργούς και άλλοτε με γρήγορους ρυθμούς, ανάλογα με τους τόπους και τις εποχές. Οι εφευρέσεις, οι τέχνες, οι επιστημονικές ανακαλύψεις, βρίσκονται διαρκώς σε εξέλιξη, ωστόσο είναι άπειρα ακόμα όσα πρόκειται να ερευνηθούν στο μέλλον. Τίποτα όμως από αυτά δεν μπορεί να ευοδωθεί αν δεν υπάρχει αρμονική συνύπαρξη και συντροφικότητα. Καταλήγει λοιπόν ο αφηγητής, με τον διττό ρόλο του συγγραφέα και του πατέρα, ότι το παιδί πρέπει να μην ξεχνάει ποτέ ότι ζουν κι άλλοι άνθρωποι γύρω του, άνθρωποι με τους οποίους μπορεί να έρχεται σε συνεννόηση και να μαθαίνει από αυτούς.

Το ύφος της γραφής του Τζέφερς είναι αυτό μιας λιτής, ευθύγραμμης αφήγησης, η οποία θέτει ένα γενικό πλαίσιο όπου, χωρίς περιστροφές, τα νοήματα και τα μηνύματα του κειμένου παίρνουν τη θέση τους αρμονικά, με αμεσότητα και ευκρίνεια. Η ζωγραφική του άλλοτε καλύπτει ολόκληρες σελίδες με μικρότερες ή μεγαλύτερες λεπτομέρειες γεμάτες χρώματα, και άλλοτε αφήνει χώρο στον φόντο, ο οποίος κυριαρχεί με ένα βασικό χρώμα όπως το μπλε ή το πράσινο, τραβώντας την προσοχή σε επιμέρους στοιχεία που εικονογραφούν ό,τι περιγράφει η εκάστοτε λεζάντα. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικές, οι φιγούρες ανθρώπων και ζώων, θυμίζουν παιδικές ζωγραφιές, φτιαγμένες με απλές γραμμές και σχήματα – ενώ επάνω τους, προσεκτικά τοποθετημένες λεπτομέρειες τούς δίνουν ταυτότητα και χαρακτήρα.

Το βιβλίο αυτό αποτελεί ένα σύντομο αλλά βασικό εγχειρίδιο για να κατανοήσουν τα πολύ μικρά παιδιά κάποιες σημαντικές αρχές της ζωής και της εξέλιξής της, μέσα από μια ιδιαίτερα ευχάριστη, απόλυτα κατανοητή πολύχρωμη διαδρομή στην οποία μπορούν να ανατρέχουν ξανά και ξανά, έχοντάς την σαν σημείο αναφοράς ακόμα και όταν θα ξεκινήσουν να εμβαθύνουν σε πιο εγκυκλοπαιδικές γνώσεις. Μπορεί να διαβαστεί από τους γονείς στα παιδιά, αλλά και απευθείας από τους μικρούς αναγνώστες, καθώς θα περιεργάζονται τις εικόνες, πρωτότυπες αλλά με έναν μοναδικό τρόπο οικείες και ευχάριστες, που πλαισιώνουν το κείμενο.


Δημοσιεύτηκε στο DIASTIXO τον Νοέμβριο του 2019
https://diastixo.gr/kritikes/paidika/13081-vriskomaste-edo